św. Stanisław ze Szczepanowa, biskup, męczennik

469

Patron Polski i Krakowa

święto – 8 maja

Urodził się między 1030 a 1040 rokiem w Szczepanowie koło Bochni (Polska). Od najmłodszych lat był przygotowywany do stanu duchownego. Po ukończeniu szkół katedralnych (w Paryżu lub w Liege), powrócił do pełnienia obowiązków przy ówczesnej kurii biskupiej w Krakowie.

Najprawdopodobniej w 1072 roku został konsekrowany, przy poparciu polskiego króla Bolesława Śmiałego, na biskupa krakowskiego. Początkowo dobrą współpracę z ówczesnym władcą, skłóciły konflikty.

Według tradycji Stanisław miał zwracać uwagę królowi na jego zachowania, w szczególności na srogie karanie buntujących się przeciw niemu rycerzy i wielmożów oraz czyny „budzące zgorszenie”. Także fakt przejęcia w testamencie przez kurię krakowską majątku Piotrowin, spowodował gniew władcy, który zażądał jego zwrócenia. Postawienie Stanisława przed sądem królewskim i jednoczesna klątwa rzucona przez biskupa na króla, doprowadziły do tragicznego końca.

Stanisław został zabity 11 kwietnia 1079 roku, przez siepaczy królewskich (niektóre przekazy sugerują, że nawet osobiście przez króla), w kościele na krakowskiej Skałce, podczas odprawiania mszy świętej. Król musiał uciekać na Węgry, gdzie zmarł w odosobnieniu.

Kult Stanisława męczennika szybko się rozpowszechnił, uznano go obok św. Wojciecha za drugiego najważniejszego patrona Polski. Dodatkowej symboliki nadały rozczłonkowane części ciała zabitego, które miały się zrosnąć w cudowny sposób po śmierci – porównywano to do zjednoczenia Królestwa Polskiego po rozbiciu dzielnicowym. Kanonizacji dokonano w 1253 roku w Asyżu. Sarkofag z relikwiami znajduje się w katedrze na Wawelu.